De donkere kant van artificiële intelligentie: deepnudes

Artificiële intelligentie (AI) biedt steeds meer mogelijkheden, maar diezelfde technologie kan ook snel worden misbruikt. Een verontrustend voorbeeld daarvan zijn deepnudes: seksueel getinte nepafbeeldingen of -video’s waarop iemand naakt lijkt te staan of seksuele handelingen lijkt te stellen.

Een gewone foto, bijvoorbeeld afkomstig van sociale media, kan volstaan om dergelijke beelden te maken. Het resultaat kan zo overtuigend zijn dat het nauwelijks van een echt beeld te onderscheiden is.

Hoewel het om gemanipuleerde beelden gaat, kan de impact opeen slachtoffer bijzonder groot zijn. Dat de afgebeelde situatie nooit effectief heeft plaatsgevonden, maakt de aantasting van iemands privacy en seksuele integriteit niet minder ernstig.

Zijn deepnudes strafbaar?

Dat de beelden met AI zijn gegenereerd, betekent niet dat ze buiten het strafrecht vallen. Afhankelijk van de inhoud, de afgebeelde persoon en de omstandigheden kunnen verschillende misdrijven aan de orde zijn.

Het maken van deepnudes

Wie zonder toestemming een bestaande foto of video bewerkt om iemand digitaal te ontkleden of seksuele handelingen te laten stellen, kan zich schuldig maken aan voyeurisme. Het is hierbij wel vereist dat het gaat om een bestaand persoon die identificeerbaar is. Deepnudes van niet-bestaande meerderjarigen(!) ontglippen aan de strafwet.

Het verspreiden van deepnudes

Worden de beelden vervolgens zonder toestemming gedeeld, getoond of toegankelijk gemaakt, dan kan ook sprake zijn van niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud. Toestemming om een oorspronkelijke foto te maken of te delen, betekent uiteraard geen toestemming om daarvan een deepnude te maken of die te verspreiden.

Deepnudes van minderjarigen

Voor seksueel expliciete beelden van minderjarigen gelden bijzondere strafbepalingen. De wettelijke bescherming beperkt zich bovendien niet tot bestaande kinderen. Ook realistische afbeeldingen van niet-bestaande minderjarigen kunnen worden beschouwd als beelden van seksueel misbruik van minderjarigen, wanneer zij expliciete seksuele gedragingen of geslachtsorganen voor primair seksuele doeleinden weergeven. Dat een beeld volledig door AI is gegenereerd, sluit de strafbaarheid dus niet uit.

Welke stappen kunt u ondernemen als slachtoffer?

Ontdekken dat er deepnudes van u bestaan of worden verspreid, kan bijzonder ingrijpend zijn. U hoeft hiermee niet alleen te blijven zitten.

• Bewaar bewijsmateriaal. Noteer gebruikersnamen en links en bewaar relevante berichten, ook wanneer deze bedreigingen zouden bevatten. Verspreid de beelden zelf niet verder.
• U kunt klacht indienen bij de politie. Het verzamelde bewijsmateriaal kan helpen om de feiten en de betrokken personen in kaart te brengen.
• Vraag hulp om de beelden te laten verwijderen. Meerderjarige slachtoffers kunnen terecht bij het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. Voor minderjarige slachtoffers staat Child Focus paraat.

Bij Ampersand luisteren we naar uw verhaal en bekijken we samen welke juridische stappen mogelijk zijn. We begeleiden u met aandacht voor uw vragen, grenzen en verwachtingen. U beslist zelf welke stappen u wilt zetten.

Wordt u verdacht van het maken of verspreiden van deepnudes?

Ook wanneer u wordt verdacht van digitaal seksueel geweld, kunt u bij ons terecht. Wij onderzoeken de concrete feiten en hun juridische kwalificatie, informeren u over uw rechten en staan u bij tijdens het verhoor en het verdere verloop van de procedure.

‍