Vereniging van misdadigers en criminele organisatie

Vereniging van misdadigers en criminele organisatie

Het Belgische strafrecht maakt onderscheid tussen een vereniging van misdadigers en een criminele organisatie. In beide gevallen kan niet alleen het plegen van specifieke strafbare feiten strafbaar zijn, maar ook de deelname  o steun aan een georganiseerde groep.

Een strafzaak betreffende een vereniging van misdadigers of een criminele organisatie kan verstrekkende gevolgen hebben. Het is daarom belangrijk, zowel voor degenen die verdacht worden van betrokkenheid als voor slachtoffers of andere betrokkenen, dat de specifieke feiten en de rol van elk individu zorgvuldig worden beoordeeld.

Wat is een vereniging van misdadigers? 

Volgens artikel 403 van het Strafwetboek is een vereniging van misdadigers een samenwerkingsverband van meer dan twee personen met als doel personen of eigendommen schade toe te brengen.

Volgens de wet bestaat een vereniging enkel en alleen doordat de groep georganiseerd is. Het is niet nodig dat het beoogde misdrijf daadwerkelijk is gepleegd.

Deelname aan een vereniging van misdadigers

Artikel 404 van het Strafwetboek stelt het opzettelijk deelnemen aan een vereniging van misdadigers strafbaar.

Dit is met name het geval wanneer een persoon

- bewust deel uitmaakt van de vereniging;

- wapens of middelen levert die bedoeld zijn voor het plegen van misdrijven;

- onderdak, een schuilplaats of een ontmoetingsplek aanbiedt.

De strafmaat hangt af van de ernst van de misdrijven die de criminele organisatie beoogt te plegen. Een straf van niveau 3 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan drie jaar maar niet meer dan vijf jaar) is van toepassing wanneer de beoogde misdrijven strafbaar zijn met een straf van niveau 5 of hoger. In andere gevallen is een straf van niveau 2 van toepassing.

Een straf van niveau 2 bestaat uit één van de volgende straffen:

1° de gevangenisstraf van zes maanden tot ten hoogste drie jaar;

2° de behandeling onder vrijheidsberoving van zes maanden tot ten hoogste twee jaar;

3° de straf onder elektronisch toezicht van een maand tot ten hoogste een jaar;

4° de werkstraf van meer dan honderdtwintig uur tot ten hoogste driehonderd uur;

5° de probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot ten hoogste twee jaar;

6° de veroordeling bij schuldigverklaring.

Iedereen die optreedt als aanstoker of leider kan zwaarder worden gestraft.

Wat is een criminele organisatie?

Volgens artikel 406 van het Strafwetboek is een criminele organisatie een gestructureerde vereniging van meer dan twee personen, die al enige tijd bestaat en tot doel heeft, in onderling overleg, strafbare feiten te plegen die worden bestraft met een straf van niveau 3 of hoger.

Het doel moet zijn om, direct of indirect, financieel voordeel te behalen.

Een criminele organisatie wordt derhalve met name gekenmerkt door:

• een gestructureerde vereniging bestaande uit meer dan twee personen;
• een zekere mate van continuïteit in de tijd;
• samenwerking tussen de betrokken personen;
• de intentie om bepaalde ernstige misdrijven te plegen;
• het nastreven van financieel gewin.

Deelname aan een criminele organisatie

Artikel 407 van het Strafwetboek stelt diverse vormen van deelname aan een criminele organisatie strafbaar.

Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat men zich bewust aansluit bij een criminele organisatie die gebruikmaakt van belaging, bedreigingen, geweld, bedrog of corruptie, of die structuren hanteert om misdrijven te verbergen of de uitvoering ervan te vergemakkelijken.

Ook deelname aan de voorbereiding of uitvoering van een activiteit van de organisatie die op zichzelf rechtmatig is, kan strafbaar zijn indien de persoon weet dat dergelijke deelname bijdraagt ​​aan de doelstellingen van de criminele organisatie.

Deelname aan een criminele organisatie is strafbaar met een gevangenisstraf van niveau 3.

Beslissingsnemer of leidend persoon

De wet maakt een onderscheid tussen verschillende rollen binnen een criminele organisatie.

Iedereen die deelneemt aan de besluitvorming binnen een criminele organisatie kan worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van niveau 4 (dat wil zeggen eengevangenisstraf van meer dan vijf jaar maar niet meer dan tien jaar).

Iedereen die een leidinggevende positie bekleedt binnen de criminele organisatie, kan worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van niveau 5 (een gevangenisstraf van meer dan tien jaar maar niet meer dan vijftien jaar).

Bij het bepalen van de straf kan de rechter ook rekening houden met het feit dat de dader wist, of had moeten weten, dat de organisatie minderjarigen of kwetsbare personen gebruikte om haar criminele activiteiten uit te voeren.

Strafuitsluitende verschoningsgrond

Het Strafwetboek voorziet in een belangrijke uitzondering onder bepaalde omstandigheden.

Een persoon die, voordat er een poging wordt gedaan om bepaalde strafbare feiten te plegen en voordat er een vervolging wordt ingesteld, het bestaan ​​van de vereniging of organisatie aan de autoriteiten meldt en daarbij de informatie verstrekt die hij of zij heeft over de omstandigheden en de leiders, zal niet worden bestraft.

De voorwaarden voor het toepassen van deze strafuitsluitende verschoningsgrond zijn strikt. Het tijdstip waarop de informatie wordt verstrekt, is in dit verband van bijzonder belang.

Verbeurdverklaring

Een veroordeling voor de deelname aan een criminele organisatie kan ook gevolgen hebben voor eigendommen en bezittingen.

De rechtbank kan de verbeurdverklaring bevelen van eigendommen van de criminele organisatie waarvan is aangetoond dat ze zijn gebruikt om bij te dragen aan criminele activiteiten.

Onder de voorwaarden die de wet voorschrijft, kan een equivalent geldbedrag in beslag worden genomen wanneer bepaalde bezittingen niet meer traceerbaar zijn.

In dit verband bevat de wet waarborgen die ervoor moeten zorgen dat inbeslagname niet leidt tot een onredelijk zware straf.

Juridische bijstand in zaken met betrekking tot georganiseerde misdaad

Strafdossiers die betrekking hebben op een vereniging van misdadigers of een criminele organisatiezijn vaak omvangrijk en kunnen meerdere verdachten, feiten en bewijsstukken omvatten.

Voor een verdachte kan de kern van de zaak met name betrekking hebben op de specifieke rol die hij of zij binnen de groep zou hebben gespeeld, alsook op de kennis en intentie die hem of haar daartoe hebben bewogen.

Voor slachtoffers is het daarentegen wellicht belangrijk om te weten welke personen en organisaties betrokken waren, welke schade is aangericht en welke rechten zij tijdens de strafprocedure kunnen uitoefenen.

Veelgestelde vragen over verenigingen van misdadigers en criminele organisaties

Wat is een vereniging van misdadigers?

Een vereniging van misdadigers is een samenwerkingsverband van meer dan twee personen met als doel personen of eigendommen schade toe te brengen. Het louter organiseren van een dergelijke samenzwering kan op zichzelf al een strafbaar feit opleveren.

Wat is een criminele organisatie?

Een criminele organisatie is een gestructureerde vereniging van meer dan twee personen, die al enige tijd bestaat en tot doel heeft om, door middel van samenwerking, bepaalde ernstige misdrijven te plegen om, direct of indirect, financieel voordeel te behalen.

Is deelname aan een criminele organisatie strafbaar als ik zelf geen strafbaar feit heb gepleegd?

Dat is mogelijk. Onder bepaalde voorwaarden beschouwt de wet deelname aan een criminele organisatie als een afzonderlijk strafbaar feit. De specifieke rol, kennis en intentie van de betrokkene zijn hierbij doorslaggevend.

Wat is het verschil tussen een vereniging van misdadigers en een criminele organisatie?

Een vereniging van misdadigers wordt gevormd met als doel het plegen van misdrijven tegen personen of eigendommen. Een criminele organisatie is een meer gestructureerde en langdurige samenwerking die is opgericht met als doel het plegen van bepaalde ernstige misdrijven om financieel gewin te behalen.

Kan iemand die slechts een beperkte rol heeft gespeeld, toch nog worden vervolgd?

Dat hangt af van de specifieke feiten van de zaak. Het is belangrijk om te onderzoeken welke bijdrage iemand daadwerkelijk heeft geleverd, waarvan hij of zij op de hoogte was en welke intentie kan worden aangetoond.

Wat gebeurt er als iemand een criminele organisatie bij de autoriteiten aangeeft?

Onder bepaalde strikte wettelijke voorwaarden kan iemand die de organisatie en de informatie die zij bezit aan de autoriteiten meldt vóórdat er een poging tot enig misdrijf wordt gedaan en vóórdat er een vervolging plaatsvindt, niet worden bestraft. Het tijdstip en de inhoud van de melding zijn in dit opzicht cruciaal.

Wat zijn de straffen voor deelname aan een criminele organisatie?

Deelname aan een criminele organisatie wordt bestraft met een straf van niveau 3. Een straf van niveau 4 geldt voor een beslissingsnemer en een straf van niveau 5 voor een leidend persoon.

Kunnen bezittingen in beslag worden genomen?

Ja. Onder de wettelijke voorwaarden kan de rechter eigendommen in beslag nemen die gebruikt zijn voor criminele activiteiten of die daaraan hebben bijgedragen. In bepaalde omstandigheden kan ook een overeenkomstige geldsom worden verbeurdverklaard.

Kan een slachtoffer zich laten bijstaan ​​door een advocaat?

Ja. Een slachtoffer van georganiseerde misdaad kan, afhankelijk van de specifieke omstandigheden, verschillende rechten uitoefenen binnen de strafprocedure. Een advocaat kan de beschikbare opties en eventuele vorderingen tot schadevergoeding voor hen onderzoeken.

Welke rol kan een advocaat spelen in zaken waarin iemand verdacht wordt van betrokkenheid bij een criminele organisatie?

Een advocaat kan met name het strafdossier analyseren, de specifieke rol van de verdachte onderzoeken, het bewijsmateriaal beoordelen en bijstand verlenen tijdens het verhoor en gedurende de gehele strafprocedure.

Wordt u verdacht van deelname aan een vereniging van misdadigers of een criminele organisatie, of bent u slachtoffer van georganiseerde misdaad? Neem contact op met ons kantoor voor een vertrouwelijk juridisch adviesgesprek.

‍