Terroristische misdrijven

Terroristische misdrijven

Terroristische misdrijven behoren tot de zwaarst bestrafte misdrijven in het Belgische strafrecht. Dit omvat niet alleen het plegen van bepaalde ernstige daden, maar ook diverse vormen van deelname aan, voorbereiding op of ondersteuning van terroristische activiteiten.

Of een misdrijf als terroristisch misdrijf wordt beschouwd, hangt met name af van de aard en de context van de daden, evenals van het terroristische oogmerk. Voor degenen die van terrorisme worden verdacht, maar ook voor slachtoffers en andere betrokkenen, kan de juridische beoordeling bijzonder ingrijpend zijn.

Wat is een terroristisch misdrijf?

Volgens artikel 371 van het Strafwetboek kan een terroristisch misdrijf worden gepleegd wanneer een bepaald misdrijf, door zijn aard of context, waarschijnlijk ernstige schade toebrengt aan een land of een internationale organisatie en opzettelijk met een terroristisch oogmerk wordt gepleegd.

Dit oogmerk kan bijvoorbeeld bestaan ​​uit:

·      het aanjagen van ernstige vrees bij een bevolking;

·      een regering of een internationale organisatie onrechtmatig willen dwingen om te handelen of zich van handelen te onthouden;

·      het ernstig verstoren of vernietigen van de fundamentele politieke, constitutionele, economische of sociale structuren van een land of een internationale organisatie.

De wet somt verschillende misdrijven op die onder bepaalde voorwaarden als terroristische misdrijven kunnen worden beschouwd. Hieronder vallen moord en doodslag, foltering, bepaalde vormen van gewelddaden, schending van de persoonlijke vrijheid, bepaalde vormen van grootschalige vernietiging, informaticasabotage, vliegtuigkaping, piraterij en bepaalde misdrijven met betrekking tot wapens en explosieven.

Een poging tot het plegen van bepaalde terroristische misdrijven kan ook als een terroristisch misdrijf worden aangemerkt.

Terroristische groep

Volgens artikel 372 van het Strafwetboek is een terroristische groepering een gestructureerde vereniging van meer dan twee personen, die al enige tijd bestaat en gezamenlijk optreedt met het doel terroristische misdrijven te plegen. De specifieke structuur, het doel en de activiteiten van een dergelijke groepering zijn doorslaggevend.

Deelname aan een terroristische groep

Artikel 373 van het Strafwetboek stelt deelname aan een terroristische groepering strafbaar.

Er is sprake van deelname wanneer iemand opzettelijk deelneemt aan een activiteit van een terroristische groepering, bijvoorbeeld door informatie of materiële middelen te verstrekken, of door de activiteiten van een terroristische groepering te financieren terwijl die persoon wist of had moeten weten dat dergelijke deelname kon bijdragen aan het plegen van een strafbaar feit.

Op dit misdrijf staat een straf van niveau 4 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan vijf jaar maar niet meer dan tien jaar).

Deelname aan de besluitvorming binnen een terroristische groepering is strafbaar als een afzonderlijk misdrijf en kan leiden tot een straf van niveau 5 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan tien jaar maar niet meer dan vijftien jaar). Iedereen die als leider deelneemt aan een terroristische groepering kan worden veroordeeld tot een straf van niveau 6 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan vijftien jaar maar niet meer dan twintig jaar).

Aanzetten tot terrorisme en verheerlijking van terrorisme

Bepaalde vormen van openbare communicatie kunnen ook strafbaar zijn.

Het aanzetten tot terrorisme houdt in dat een boodschap wordt verspreid of openbaar gemaakt met als doel aan te zetten tot het plegen van bepaalde terroristische misdrijven, waarbij het risico bestaat dat dergelijke misdrijven daadwerkelijk worden gepleegd.

Bovendien is de verheerlijking van terrorisme ook strafbaar onder de voorwaarden die de wet voorschrijft. Dit omvat met name het publiekelijk ontkennen, opzettelijk bagatelliseren, trachten te rechtvaardigen of goedkeuren van bepaalde terroristische misdrijven, wanneer dit een ernstig en reëel gevaar oplevert dat dergelijke misdrijven gepleegd kunnen worden.

Afhankelijk van het misdrijf waarop de opmerkingen betrekking hebben, kunnen ze worden bestraft met een straf van niveau 3 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan drie jaar maar niet meer dan vijf jaar) of een straf van niveau 4.

Wanneer het aanzetten tot terrorisme of de verheerlijking van terrorisme specifiek gericht is tegen een minderjarige of een persoon in een kwetsbare situatie, kan een straf van niveau 5 worden opgelegd.

Aanwerven en opleiden voor terroristische doeleinden

Het Strafwetboek stelt het ook strafbaar om personen aan te werven voor terroristische doeleinden. Dit misdrijf verwijst naar het aanwerven van een persoon met het oog op het plegen van, of bijdragen aan, bepaalde terroristische misdrijven.

Deze overtreding is in principe strafbaar met een gevangenisstraf van niveau 4. Indien de werving specifiek gericht is op een minderjarige of eenpersoon in een kwetsbare situatie, geldt een straf van niveau 5.

Het onderrichten of opleiden met het oog op het plegen van een terroristisch misdrijf is ook een strafbaar feit. Het kan hierbij zowel gaan om het geven als het volgen van bepaalde trainingen met het oog op het plegen van of bijdragen aan een terroristisch misdrijf.

Deze overtreding is strafbaar met een straf van niveau 4 en kan worden verzwaard indien de opleiding specifiek gericht is op een minderjarige of een persoon in een kwetsbare situatie.

Reizen met terroristische bedoelingen

Artikel 382 van het Strafwetboek stelt het betreden of verlaten van Belgisch grondgebied met terroristische doeleinden strafbaar.

Dit omvat met name reizen die bedoeld zijn om bepaalde terroristische misdrijven te plegen of daaraan bij te dragen, zowel in België als in het buitenland.

Het organiseren of faciliteren van dergelijke reizen kan ook strafbaar zijn.

Deze misdrijven worden bestraft met een straf van niveau 4.

Voorbereiding van een terroristisch misdrijf

Het Strafwetboek stelt, onder bepaalde voorwaarden, ook de voorbereiding van een terroristisch misdrijf strafbaar.

De wet geeft een brede definitie van voorbereiding. Afhankelijk van de omstandigheden kan dit bijvoorbeeld inhouden: het verzamelen van informatie, het verwerven of bezitten van bepaalde middelen, het verkennen van bepaalde locaties of het vooraf opeisen van de verantwoordelijkheid voor een terroristisch misdrijf.

De strafmaat hangt af van de ernst van het terroristische misdrijf dat werd voorbereid en varieert van strafniveau 3 tot strafniveau 5.

Ter beschikking stellen van middelen voor terrorisme

Het opzettelijk verstrekken of verzamelen van gegevens, materiële middelen of financiële steun kan ook strafbaar zijn indien dit gebeurt met de bedoeling dat deze middelen worden gebruikt voor het plegen van bepaalde terroristische misdrijven, of indien bekend is dat dit het geval zal zijn.

Afhankelijk van het misdrijf waaraan de middelen zijn gelinkt, is het toepasselijke strafniveau 3 of 4.

De wet voorziet ook in zwaardere straffen wanneer de middelen bestemd zijn voor gebruik door een minderjarige of een persoon in een kwetsbare situatie.

Gevolgen van een veroordeling

Een veroordeling voor een terroristisch misdrijf kan zeer ernstige strafrechtelijke gevolgen hebben. Naast de opgelegde straf kunnen er ook andere consequenties van toepassing zijn.

Artikel 386/1 van het Strafwetboek bepaalt derhalve dat, in geval van een veroordeling die resulteert in een gevangenisstraf van ten minste vijf jaar zonder voorwaardelijke straf, voor bepaalde terroristische misdrijven, de rechter uitspraak moet doen, conform de wettelijke bepalingen, over de vervallenverklaring van de Belgische nationaliteit.

De rechter kan van deze eis afzien indien de daaruit voortvloeiende gevolgen kennelijk onredelijk en disproportioneel zouden zijn.

Bescherming van fundamentele rechten

Het strafrecht met betrekking tot terrorisme moet worden toegepast op een wijze die de fundamentele rechten en vrijheden respecteert.

Artikel 388 van het Strafwetboek bepaalt uitdrukkelijk dat de bepalingen met betrekking tot terroristische misdrijven niet mogen worden uitgelegd als een beperking of belemmering van fundamentele rechten en vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en vereniging, en het recht om te demonstreren.

Dit betekent dat de specifieke feiten, de context en de intentie altijd zorgvuldig onderzocht moeten worden.

Juridische bijstand in terrorismedossiers

Een strafzaak met betrekking tot terrorisme kan bijzonder complex zijn. De kwalificatie van de feiten, de vereiste intentie, de rol van elke betrokkene en de interpretatie van communicatie of ander bewijsmateriaal kunnen doorslaggevend zijn.

Of u nu verdacht wordt van een terroristisch misdrijf of slachtoffer bent van terroristische daden, toegang tot gespecialiseerde juridische bijstand is essentieel.

Veelgestelde vragen over terrorisme en terroristische misdrijven

Wat is een terroristisch misdrijf?

Een terroristisch misdrijf is een bij wet gedefinieerd misdrijf dat, onder de in die wet gestelde voorwaarden, door zijn aard of context waarschijnlijk ernstige schade zal toebrengen aan een land of een internationale organisatie, en dat wordt gepleegd met een specifiek terroristisch oogmerk.

Wat is het verschil tussen een gewoon misdrijf en een terroristisch misdrijf?

Niet elk misdrijf is automatisch een terroristisch misdrijf. Naast de specifieke feiten van de zaak speelt het terroristische oogmerk een doorslaggevende rol.

Is lidmaatschap van een terroristische groepering een strafbaarfeit?

Ja. Opzettelijke deelname aan de activiteiten van een terroristische groepering kan een strafbaar feit zijn, zelfs als de betrokkene zelf niet het uiteindelijke terroristische misdrijf heeft gepleegd.

Is het financieren van terrorisme een strafbaar feit?

Het opzettelijk verstrekken of verzamelen van financiële middelen of andere materiële hulpbronnen met het oog op het plegen van bepaalde terroristische misdrijven kan een strafbaar feit zijn. De specifieke omstandigheden, evenals de vereiste kennis of intentie, zijn hierbij doorslaggevend.

Kan iemand worden vervolgd voor het aanzetten tot terrorisme via het internet?

Ja. De openbare verspreiding of het beschikbaar stellen van bepaalde berichten kan, onder de voorwaarden die de wet voorschrijft, worden beschouwd als aanzetting tot terrorisme. De inhoud, de intentie, de context en het risico of de handeling kan leiden tot het plegen van terroristische misdrijven zijn hierbij doorslaggevend.

Is het verheerlijken van terrorisme een strafbaar feit?

Ja, onder de voorwaarden zoals vastgelegd in artikel 376 van het Strafwetboek. Niet elke uitspraak die als controversieel of beledigend wordt beschouwd, vormt automatisch een strafbaar feit, laat staan ​​een terroristisch misdrijf. De wettelijke voorwaarden en de specifieke context moeten worden onderzocht.

Kan een reis naar het buitenland leiden tot vervolging voor terrorisme?

Een persoon kan, onder bepaalde wettelijke voorwaarden, worden vervolgd indien hij of zij het Belgische grondgebied verlaat met de bedoeling bepaalde terroristische misdrijven te plegen of daaraan bij te dragen. Het organiseren of faciliteren van dergelijke reizen kan eveneens een strafbaar feit zijn.

Wat kan ik doen als ik word ondervraagd als verdachte in een terrorismedossier? 

Een terrorismezaak kan bijzonder ernstige gevolgen hebben. Het is raadzaam om zo snel mogelijk juridisch advies in te winnen en uw rechten als verdachte te laten uiteenzetten voordat u belangrijke verklaringen aflegt.

Welke rechten heeft een slachtoffer van een terroristische aanslag?

Een slachtoffer kan verschillende rechten hebben binnen een strafprocedure, waaronder het recht op informatie, het recht om bepaalde procedurele rechten uit te oefenen en, afhankelijk van de omstandigheden, het recht op schadevergoeding. Een advocaat kan de mogelijkheden die voor u in uw specifieke situatie beschikbaar zijn, onderzoeken.

Wat zijn de straffen voor terroristische misdrijven?

De strafmaat hangt sterk af van het specifieke misdrijf en de omstandigheden. Het Strafwetboek voorziet in een scala aan straffen, waarbij de meest ernstige terroristische misdrijven potentieel tot zeer zware gevangenisstraffen kunnen leiden.

Wordt u verdacht van een terroristisch misdrijf, wordt u ondervraagd in verband met een terrorismeonderzoek, of bent u slachtoffer van terroristische aanslagen? Neem contact op met ons kantoor voor een vertrouwelijk juridisch adviesgesprek.

‍