Sociale fraude

Sociale fraude

Sociale fraude is een zeer breed begrip, die tal van misdrijven omvat. Concreet gaat het om overtredingen van het Sociaal Strafwetboek en de uitvoeringsbesluiten, zoals zwartwerk, sociale dumping en fraude met sociale uitkeringen.

Het Sociaal Strafwetboek voorziet in verschillende categorieën overtredingen:

-      overtredingen met betrekking tot werknemers, zoals illegale arbeid en overtredingen van de arbeidsvoorwaarden;

-      overtredingen op het gebied van de sociale zekerheid;

-      overtredingen met betrekking tot bepaalde specifieke sectoren, zoals het wegvervoer.

In wezen worden werknemers beschermd tegen ongeschikte of illegale arbeidsomstandigheden. De werktijden moeten dus worden nageleefd, zwartwerk is verboden, rij- en rusttijden moeten worden gerespecteerd, lonen moeten worden uitbetaald, enzovoort.

Ook de belangen van de staat worden beschermd: de sociale bijdragen moeten worden betaald. Daartoe moeten werknemers met name correct worden geregistreerd, bijvoorbeeld door middel van een DIMONA-aangifte.

Sociale fraude betreft dus, in ruime zin, het ontduiken van verplichtingen op het gebied van het sociaal recht. De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn, zowel voor de slachtoffers als voor de daders. Slachtoffers kunnen bepaalde rechten op het gebied van sociale bescherming verliezen. Veroordeelden kunnen op hun beurt te maken krijgen met zware financiële gevolgen. Reden waarom juridische bijstand aangewezen is: een advocaat kan u ondersteunen en zorgen dat de juiste voorbereidingen getroffen worden.

Verhoor in verband met sociale fraude

Een grondige voorbereiding is essentieel.

Een verhoor in het kader van een onderzoek naar sociale fraude is geen loutere formaliteit. De verklaringen die tijdens het verhoor worden afgelegd, kunnen een grote invloed hebben op het verdere verloop van het onderzoek en op een eventuele strafrechtelijke procedure.

Het is daarom van essentieel belang om u goed voor te bereiden op het verhoor en voorafgaand aan de verhoor een advocaat te raadplegen. Een advocaat kan met u de feiten die het voorwerp van het onderzoek vormen, de relevante documenten, uw rol in de onderzochte feiten en uw rechten tijdens de verhoor doornemen.

Wie is aansprakelijk voor sociale fraude?

Afhankelijk van het betreffende strafbare feit kunnen verschillende personen strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.

Het kan gaan om de werkgever, de aangestelde of de lasthebber. Zowel rechtspersonen als natuurlijke personen kunnen hierbij betrokken zijn.

De kwestie van de strafrechtelijke aansprakelijkheid moet altijd worden beoordeeld in het licht van het concreet ten laste gelegde strafbare feit en de omstandigheden van de zaak.

Wie is werkgever?

Een werkgever is daarnaast niet enkel degene waarmee een arbeidsovereenkomst gesloten is. Het Sociaal Strafrecht hanteert een autonome definitie; waarbij gekeken wordt naar de werkelijke gezagsrelatie.

Financiële gevolgen bij sociale fraude

Sociale fraude kan in eerste instantie leiden tot de verbeurdverklaring van vermogensvoordelen.

In het kader van sociale fraude worden vaak besparingen gerealiseerd doordat bepaalde premies of andere financiële verplichtingen niet worden nagekomen. Het Hof van Cassatie laat er echter geen twijfel over bestaan dat deze „winsten“ een voordeel kunnen vormen en dus verbeurd verklaard kunnen worden.

Bovendien kan een strafrechtelijke boete, in de gevallen waarin het Sociaal Strafwetboek daarin voorziet, worden vermenigvuldigd met het aantal slachtoffers of betrokken werknemers.

De financiële gevolgen van een veroordeling wegens sociale fraude kunnendan ook bijzonder groot zijn.

Straffen

Naast de financiële gevolgen moet ook rekening worden gehouden met de specifieke straffen die kunnen worden opgelegd.

Afhankelijk van de aard en de ernst van het delict kan het met name gaanom:

-      een beroepsverbod;

-      een exploitatieverbod;

-      uitsluiting van deelname aan overheidsopdrachten ofconcessies;

-      sluiting van de onderneming;

-      het verlies van het recht op bepaalde kortingen opsociale premies.

De toepasselijke sancties hangen af van de aard van de overtreding, debetreffende wettelijke bepalingen en de concrete omstandigheden van de zaak.

Heeft u een advocaat nodig op het gebied van sociale fraude?

Een onderzoek of een procedure wegens sociale fraude kan aanzienlijkeg evolgen hebben voor een onderneming, een werkgever, een leidinggevende of elke andere betrokken persoon.

Een goede voorbereiding en juridische bijstand vanaf het begin van de procedure zijn van essentieel belang zijn om uw rechten te beschermen en uw verdediging doeltreffend voor te bereiden.

Een advocaat die gespecialiseerd is in sociale fraude kan u bijstaan tijdens het verhoor, tijdens het onderzoek en, indien nodig, voor de bevoegde rechtbank.

Veelgestelde vragen over sociale fraude

Kan ik tijdens een verhoor een advocaat bij mij hebben?

Indien u als verdachte uitgenodigd wordt, heeft u recht op een advocaat bij uw verhoor. U beschikt daarboven over andere rechten, zoals het recht stukken te laten voegen aan het dossier. Een verhoor kan een significante impact hebben op het vervolg van het onderzoek. De bijstand van een advocaat bij zulk verhoor is essentieel.

Wie kan aansprakelijk worden gesteld voor sociale fraude?

Dat hangt af van de concrete inbreuk en de omstandigheden van de zaak.

Afhankelijk van de toepasselijke bepalingen kunnen bijvoorbeeld een werkgever, bestuurder, aangestelde of lasthebber worden vervolgd. Ook rechtspersonen kunnen onder bepaalde voorwaarden strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.

De concrete rol van iedere betrokken persoon moet afzonderlijk worden onderzocht.

Kan een bestuurder persoonlijk worden vervolgd voor sociale fraude binnen een onderneming?

Dat is mogelijk, maar gebeurt niet automatisch.

De persoonlijke strafrechtelijke aansprakelijkheid van een bestuurder of leidinggevende moet worden beoordeeld op basis van de concrete feiten, zijn of haar rol en de toepasselijke wettelijke bepalingen.

Het enkele feit dat iemand bestuurder of leidinggevende is, betekent dus niet noodzakelijk dat die persoon persoonlijk strafrechtelijk aansprakelijk is.

Wie wordt juridisch beschouwd als werkgever?

Het begrip werkgever wordt binnen het sociaal strafrecht niet uitsluitend bepaald door de arbeidsovereenkomst.

Afhankelijk van de toepasselijke regelgeving kan onder meer worden gekeken naar de feitelijke gezagsverhouding en de manier waarop het werk in de praktijk wordt georganiseerd.

Kan de onderneming worden gesloten wegens sociale fraude?

In bepaalde omstandigheden kaneen sluiting of andere exploitatiebeperking worden opgelegd.

Dit hangt af van de aard van de vastgestelde inbreuk, de toepasselijke wettelijke bepalingen en de concrete omstandigheden van de zaak. Sociale fraude kan ook leiden tot beroepsverboden of uitsluitingen deel te nemen aan aanbestedingsprocedures van de overheid.