Oplichting

Oplichting

Oplichting neemt vele vormen aan. Denk bijvoorbeeld aan phishing, fraude met betalingsverzoeken, fraude op datingsites,… . Hoewel deze vormen van misleiding sterk van elkaar kunnen verschillen, kunnen ze allen strafrechtelijk worden vervolgd wegens oplichting.

Toch is niet elke leugen, elke vergissing of elke vorm van misleiding automatisch een strafbare vorm van oplichting. De wet stelt verschillende voorwaarden die moeten worden vervuld voordat er sprake is van oplichting.

Wordt u verdacht van oplichting of bent u er het slachtoffer van? In dat geval is een grondige juridische analyse van essentieel belang. Een advocaat die gespecialiseerd is in strafrecht kan nagaan of daadwerkelijk aan de constitutieve elementen van oplichting is voldaan en welke juridische rechtsmiddelen er mogelijk zijn.

Wat is oplichting vanuit strafrechtelijk oogpunt?

Oplichting is een strafbaar feit waarbij

-      iemand zich een goed toe-eigent

-      met het oogmerk daar economisch voordeel uit tehalen

-      met bedrieglijk opzet

-      door gebruik te maken van een valse naam, eenvalse hoedanigheid of listige kunstgrepen.

Om tot een veroordeling wegens oplichting te kunnen komen, moet aan alle wettelijke voorwaarden zijn voldaan. Let op: u hoeft niet zelf aan al deze voorwaarden te hebben voldaan. Als u meehelpt de oplichting mogelijk te maken, kan u ook gestraft worden. Een advocaat die gespecialiseerd is in oplichting zal daarom altijd de concrete feiten, het opzet van de betrokken persoon en het beschikbare bewijsmateriaal onderzoeken.

Sinds de inwerkingtreding van het Strafwetboek zijn bepaalde aspecten van het strafbare feit gewijzigd. Zo is het niet langer noodzakelijk dat de goederen daadwerkelijk fysiek aan de dader worden overhandigd.

De manier waarop het economisch voordeel wordt verkregen, kan dus verschillende vormen aannemen. Zo kan ook het overtuigen van iemand om in te schrijven op een kapitaalverhoging oplichting uitmaken.

Economisch voordeel

Een eerste belangrijk element is het economisch voordeel.

Dit voordeel kan direct of indirect zijn. Bovendien hoeft het economisch voordeel niet noodzakelijkerwijs persoonlijk ten goede te komen aan de dader. Zelfs wanneer het voordeel wordt verkregen in het belang van een ander persoon, kan er onder bepaalde voorwaarden sprake zijn van oplichting.

Bedrieglijk opzet

Om van oplichting te kunnen spreken, moet er sprake zijn van opzettelijk gedrag dat erop gericht is om door middel van misleiding een goed of een economisch voordeel te verkrijgen. Een simpele fout of onoplettendheid is niet voldoende.

Zo begaat iemand die per ongeluk een geldbedrag ontvangt en dit niet terugbetaalt, daarmee niet automatisch het misdrijf van oplichting. Het vereiste frauduleuze opzet moet uit de concrete omstandigheden blijken.

Ook binnen een onderneming moeten beschuldigingen van oplichting met de nodige voorzichtigheid worden behandeld. Het feit dat een leidinggevende niet ingrijpt bij financiële moeilijkheden of bepaalde onregelmatigheden, betekent niet automatisch dat hij met bedrieglijk opzet heeft gehandeld en zich dus schuldig heeft gemaakt aan oplichting. Dit sluit natuurlijk niet uit dat deze feiten mogelijk andere strafrechtelijke of burgerrechtelijke gevolgen kunnen hebben.

Valse naam, valse hoedanigheid of listige kunstgrepen

Oplichting kan worden gepleegd door het gebruik van een valse naam of een valse hoedanigheid. Als voorbeeld kunnen personen worden genoemd die zich voordoen als politieagent, beveiligingsbeambte of bankmedewerker. Door een valse identiteit of een valse hoedanigheid aan te nemen, is het mogelijk het vertrouwen van een slachtoffer te winnen om daar vervolgens economisch voordeel uit te halen.

Oplichting kan ook worden gepleegd door middel van listige kunstgrepen. Het gaat hier niet om een simpele leugen. Er moet sprake zijn van concreet gedrag of een reeks omstandigheden waardoor iemand op bedrieglijke wijze wordt misleid.

Listige kunstgrepen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op:

•      het veinzen van een niet-bestaand bedrijf;

•      een fictieve bevoegdheid of bevoegdheid;

•      een gesimuleerde solvabiliteit;

•      het verzinnen van een ongeval;

•      het wekken van vals vertrouwen in een bepaalde uitkomst.

Verzwaarde oplichting

De wet voorziet bovendien in verschillende vormen van verzwaarde oplichting.

Er is bijvoorbeeld sprake van verzwaarde oplichting wanneer de feiten zijn gepleegd ten nadele van een minderjarige of een kwetsbare persoon.  Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn bij phishing, waarbij ouderen of kwetsbare personen opzettelijk het doelwit zijn.

Daarnaast bestaan er bijzondere vormen van oplichting; dit is het geval bij de vervalsing van voedingsmiddelen.  Bij dergelijke feiten moet ook worden onderzocht of er sprake is van het bedrieglijk opzet en of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan. Deze vormen van oplichting kunnen bovendien raakvlakken hebben met andere rechtsgebieden, zoals het consumentenrecht en de regelgeving inzake voedselveiligheid.

Welke straffen staan op oplichting?

De straf voor oplichting hangt af van de concrete vorm van het misdrijf en de omstandigheden waarin de feiten zijn gepleegd.

Eenvoudige oplichting wordt bestraft met een straf van niveau 3. Bepaalde vormen van verzwaarde oplichting kunnen worden bestraft met een straf van niveau 4.

Bovendien kunnen er aanzienlijke financiële gevolgen zijn. De vermogensvoordelen die uit het misdrijf voortvloeien, kunnen namelijk verbeurd worden verklaard. Ook kan een boete worden opgelegd.

Slachtoffer van oplichting?

Oplichting kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de slachtoffers. Naast de financiële schade kunnen slachtoffers ook te maken krijgen met stress,onzekerheid en psychologische gevolgen.

Bent u slachtoffer van oplichting? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk bewijsmateriaal te bewaren.

Een advocaat die gespecialiseerd is in oplichting kan uw situatie juridisch beoordelen en nagaan welke mogelijkheden u heeft om uw belangen te verdedigen en uw financiële schade zoveel mogelijk te verhalen.

Wordt u verdacht van oplichting?

Een verdenking van oplichting kan ernstige gevolgen hebben. Een beschuldiging betekent echter niet automatisch dat iemand een strafbaar feit heeft gepleegd.

Zonder de vereiste bestanddelen is er namelijk geen sprake van het strafbare feit van oplichting. Een advocaat die gespecialiseerd is in oplichting kan op basis van deze elementen beoordelen welke verdediging het meest geschikt is.

Waarom een advocaat inschakelen bij oplichting?

Of u nu verdacht wordt van oplichting of er slachtoffer van bent, een gespecialiseerde juridische analyse kan van cruciaal belang zijn. Een advocaat die gespecialiseerd is in strafrecht en oplichting kan u tijdens alle fasen van de procedure bijstaan en uw belangen verdedigen.

Veelgestelde vragen over oplichting

Kan ik gestraft worden als ik weet dat iemand een ander oplicht?

In sommige gevallen kan er sprake zijn van medeplichtigheid. Het is belangrijk om na te gaan of u ook hebt bijgedragen aan het slagen van de oplichting.

Is een leugen voldoende om van oplichting te spreken?

Een simpele leugen is niet automatisch voldoende om van oplichting te spreken. De concrete omstandigheden zijn doorslaggevend. Soms kan een combinatie van verschillende gedragingen doen vermoeden dat er sprake is van bedrieglijke handelingen. Omgekeerd betekent het feit dat iemand een ander heeft misleid niet noodzakelijkerwijs dat aan alle constitutieve elementen van het misdrijf oplichting is voldaan.

Iedereen die van oplichting wordt beschuldigd, heeft er daarom alle belangbij om snel juridisch advies in te winnen. Een advocaat die gespecialiseerd is in oplichting en strafrecht kan nagaan of de feiten daadwerkelijk aan de wettelijke voorwaarden voldoen.