Misbruik van vertrouwen

Misbruik van vertrouwen

Artikel 475 van het Strafwetboek

Misbruik van vertrouwen is het met bedrieglijk opzet en ten nadelevan een andere persoon verduisteren of verspillen van een roerend goed met economische waarde dat hem overhandigd is onder verplichting om het terug tegeven of het voor een bepaald doel te gebruiken of aan te wenden.

Dit misdrijf wordt bestraft met een straf van niveau 3.

Wat is misbruik van vertrouwen?

Misbruik van vertrouwen is een vermogensdelict waarbij iemand op frauduleuze wijze een roerend goed dat hem is toevertrouwd, verduistert of verspilt.

De benaming kan misleidend zijn: niet elke schending van vertrouwen is strafbaar. De wet stelt specifieke voorwaarden die moeten worden vervuld voordat er sprake kan zijn van misbruik van vertrouwen.

Het goed is vrijwillig overgedragen

Het goed moet vrijwillig aan de dader zijn toevertrouwd. De eigenaar draagt het goed dus zelf over aan een andere persoon, bijvoorbeeld om het te bewaren, te beheren, voor een bepaald doel te gebruiken of later terug te geven.

Het kan bijvoorbeeld gaan om een bestuurder die beschikt over goederen of vermogensbestanddelen van een vennootschap.

Dit onderscheidt misbruik van vertrouwen met name van diefstal, waarbij het goed zonder toestemming van de eigenaar wordt ontvreemd.

Het moet gaan om een goed met een economische waarde

Het overhandigde goed moet een bepaalde economische waarde hebben.

Het kan zowel om materiële goederen als om bepaalde immateriële goederen gaan. Zo kunnen bijvoorbeeld een onderneming, bitcoins of bepaalde vermogensrechten een economische waarde vertegenwoordigen.

Niet elk voordeel of elke prestatie valt echter noodzakelijkerwijs onder dit begrip. Zo kunnen diensten of onroerende goederen niet zomaar het voorwerp van een misbruik van vertrouwen vormen.

Het goed wordt verduisterd of verspild

Vervolgens moet er sprake zijn van verduistering of verspilling.

Verduisteren betekent dat de persoon aan wie het goed is toevertrouwd, zich dit op frauduleuze wijze toe-eigent.

Verspillen betekent dat het goed op een nutteloze of ongepaste manier wordt gebruikt, zodat de eigenaar of de rechthebbende hierdoor schade lijdt.

Het gebruik van het goed voor een ander doel dan waarvoor het ter beschikking is gesteld, kan eveneens als verspilling worden aangemerkt.

De vraag of er daadwerkelijk sprake is van verduistering of verspilling, wordt beoordeeld in het licht van de concrete omstandigheden van de zaak. Een advocaat kan u ondersteunen zodat alle relevante gegevens mee in rekening genomen worden.

Bedrieglijk opzet

Er moet ook sprake zijn van bedrieglijk opzet. De dader moet weten dat hij handelt ten nadele van de eigenaar van het goed en toch besluiten dit goed te verduisteren of te verspillen.

De vraag rijst of het bedrieglijk opzet al aanwezig moet zijn op het ogenblik dat de goederen afgegeven werden aan de dader. Dit is niet het geval.

Iemand kan een zaak aanvankelijk op rechtmatige wijze ontvangen en pas later besluiten deze te verduisteren of voor een ander doel te gebruiken.

Het is dus mogelijk dat het strafbare gedrag pas na de overhandiging van het goed aan het licht komt.

Het per ongeluk kwijtraken van een goed

Niet elke fout of nalatigheid is strafbaar.

Wanneer iemand bijvoorbeeld per ongeluk andermans eigendom kwijtraakt zonder de intentie te hebben de eigenaar schade te berokkenen, is er niet automatisch sprake van misbruik van vertrouwen.

Het bestaan van het bedrieglijk opzet moet worden beoordeeld op basis van de concrete feiten.

Wat gebeurt er als het goed later wordt teruggegeven?

Het feit dat het goed later wordt teruggegeven, sluit het mogelijke bestaan van een strafbaar feit niet automatisch uit.

De teruggave kan echter wel een rol spelen bij de beoordeling van het bedrieglijk opzet en bij de verdere evaluatie van de feiten.

Het is daarom altijd zaak om de context in zijn geheel te bekijken: waarom is het goed teruggegeven, wanneer is dat gebeurd en wat was de opzet?

Welke straf staat er op misbruik van vertrouwen?

Misbruik van vertrouwen wordt bestraft met een straf van niveau 3.

Afhankelijk van de concrete omstandigheden kan ook een geldboete opgelegd worden.

Ook de verbeurdverklaring kan worden overwogen. Wanneer de in beslag genomen vermogensvoordelen aan het slachtoffer toebehoren, kunnen deze, onder de bij wet vastgestelde voorwaarden, aan hem of haar moeten worden teruggegeven.

Beroepsverbod

Misbruik van vertrouwen kan ook gevolgen hebben voor de beroepsactiviteiten van de dader.

Zo kan een veroordeling onder bepaalde voorwaarden leiden tot een verbod op het uitoefenen van een bestuursfunctie of een verbod op het uitoefenen van bepaalde activiteiten.

Dit kan relevant zijn wanneer de feiten verband houden met het bestuur van eenvennootschap of met een beroepsactiviteit.

Het is belangrijk op te merken dat een veroordeling ook kan leiden tot een verbod op het uitoefenen van een bepaalde beroepsactiviteit, ook in loondienst.

Juridisch advies bij misbruik van vertrouwen

Wordt u verdacht van misbruik van vertrouwen, bent u bestuurder en wordt er een strafrechtelijk onderzoek tegen u gevoerd, of bent u slachtoffer van dergelijke feiten? Dan is het belangrijk om de concrete omstandigheden van de zaak juridisch te laten onderzoeken.

Het onderscheid tussen een simpele fout, een contractbreuk en een strafbaar feit kan van cruciaal belang zijn. Ook het bestaan van het bedrieglijk opzet speelt een centrale rol.

Veelgestelde vragen over misbruik van vertrouwen

Wat is het verschil tussen misbruik van vertrouwen en diefstal?

Bij diefstal wordt een goed zonder toestemming van de eigenaarweggenomen. Bij misbruik van vertrouwen wordt het goed aanvankelijk vrijwilligaan de dader toevertrouwd. Pas daarna wordt het goed op bedrieglijke wijzeverduisterd of verspild.

Is elke vertrouwensbreuk strafbaar?

Nee. Niet elke vertrouwensbreuk vormt automatisch een misdrijf. Er moet voldaan zijn aan de wettelijke voorwaarden voor misbruik van vertrouwen. Ondermeer de aard van het goed, de wijze waarop het werd toevertrouwd en het bestaan van het bedrieglijk opzet zijn van belang.

Kan een vergissing of nalatigheid misbruik vanvertrouwen zijn?

Een gewone vergissing of nalatigheid volstaat in principe niet om van misbruik van vertrouwen te spreken. Er moet worden nagegaan of er sprake is van het vereiste bedrieglijk opzet.

Wat betekent het verduisteren van een goed?

Verduisteren betekent dat de persoon aan wie het goed werd toevertrouwd,zich dit goed op bedrieglijke wijze toe-eigent of ermee handelt alsof hij erzelf eigenaar van is, in strijd met de gemaakte afspraken.