Misbruik van prostitutie & pooierschap

Misbruik van prostitutie en pooierschap

Artikelen 265 t.e.m. 272 van het Strafwetboek (artikelen 433quater/1 t.e.m. 433quater/8 oud Sw.)

In België is sekswerk door meerderjarigen op zich niet verboden. De hervorming van het seksueel strafrecht heeft de positie van sekswerkers grondig veranderd en vertrekt vanuit het principe dat vrijwillig sekswerk door meerderjarigen mogelijk moet zijn.
Dit betekent echter niet dat elke vorm van betrokkenheid bij prostitutie is toegestaan. Wanneer er sprake is van bepaalde vormen van organisatie, uitbuiting, ongeoorloofdre reclame of het aanzetten tot prostitutie, kan er sprake zijn van misbruik van prostitutie of pooierschap.
Het Strafwetboek een onderscheid tussen pooierschap, reclame maken voor prostitutie, het openbaar aanzetten tot prostitutie en verzwaard misbruik van prostitutie.

Op zoek naar een advocaat gespecialiseerd in pooierschap of misbruik van prostitutie? Ampersand staat u bij tijdens het volledige strafrechtelijke traject.

Wat is misbruik van prostitutie?

Misbruik van prostitutie is een verzamelbegrip voor verschillende strafbare feiten die verband houden met de prostitutie van een meerderjarige.

De strafwet onderscheidt drie basisdelicten:

• pooierschap;

• verboden reclame voor prostitutie;

• het openbaar aanzetten van een volwassene om zich te prostitueren.

Wanneer een van deze strafbare feiten wordt gepleegd tegen een volwassene die zich in een bijzonder kwetsbare situatie bevindt, kan dit worden aangemerkt als een verzwaard misbruik van prostitutie.  

Deze regels hebben betrekking op de prostitutie van meerderjarigen. Voor seksuele uitbuiting en prostitutie van minderjarigen gelden afzonderlijke en strengere strafrechtelijke bepalingen.

Wat is pooierschap?

Artikel 265 van het Strafwetboek maakt een onderscheid tussen verschillende vormen van pooierschap.

Ten eerste kan er sprake zijn van pooierschap wanneer een persoon de prostitutie van een ander organiseert met het oogmerk daar voordeel uit te halen, behalve in gevallen die bij wet zijn toegestaan.

Verder is het strafbaar om de prostitutie van een ander te bevorderen, aan te moedigen, te vergemakkelijken of ertoe aan te zetten, wanneer dit gebeurt met het oogmerk om, direct of indirect, een abnormaal financieel voordeel of enig ander abnormaal voordeel te verkrijgen.

Ten slotte is het ook strafbaar om maatregelen te nemen die het voor een persoon moeilijker of zelfs onmogelijk maken om uit de prostitutie te stappen.

De concrete omstandigheden zijn dus doorslaggevend. Niet iedereen die beroepsmatig contact heeft met een sekswerker of economisch voordeel haalt uit dergelijk contact, maakt zich automatisch schuldig aan pooierschap. Er moet altijd worden onderzocht welk gedrag precies ten laste wordt gelegd en of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Wanneer is er sprake van een abnormaal financieel voordeel?

Het begrip ‘abnormaal financieel voordeel’ is van belang bij de beoordeling van het misdrijf pooierschap.

Het loutere feit dat iemand een financieel voordeel met betrekking tot sekswerk, betekent niet noodzakelijkerwijs dat dit een strafbaar voordeel vormt. De specifieke economische relatie tussen de betrokken partijen moet worden onderzocht.

In dit verband kunnen bijvoorbeeld de hoogte van de huurprijs van een ruimte, bepaalde commissies, de verdeling van de inkomsten, de geleverde diensten en de gemaakte afspraken relevant zijn.

Welke vormen van reclame voor prostitutie zijn strafbaar?

Artikel 266 van het Strafwetboek voorziet in een algemeen verbod op het reclame maken voor de prostitutie van een meerderjarige, maar voorziet een aantal belangrijke uitzonderingen op deze regel.

Een volwassen sekswerker mag reclame maken voor zijn of haar eigen seksuele diensten vanuit een etalage, in ruimtes die specifiek bestemd zijn voor prostitutie.

Ook mag een volwassene reclame maken voor zijn of haar eigen diensten op een onlineplatform of enig ander medium dat specifiek voor dat doel is bestemd.

Bovendien mogen gespecialiseerde platforms advertenties voor seksuele diensten publiceren of locaties vermelden waar volwassenen dergelijke diensten aanbieden. Aan deze activiteiten zijn echter bepaalde voorwaarden verbonden. Zo moeten zij met name maatregelen nemen om sekswerkers te beschermen en de uitbuiting van prostitutie en mensenhandel te bestrijden.

Niet elke advertentie waarin seksuele diensten worden aangeboden, is daarom automatisch strafbaar. Zowel wie de advertentie plaatst, voor wiens diensten reclame wordt gemaakt, via welk medium dit gebeurt en of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, zijn relevant.

Wat is het openbaar aanzetten tot prostitutie?

Naast pooierschap en verboden reclame stelt de wet ook het openbaar aanzetten van een meerderjarige om zich te prostitueren strafbaar.

Dit kan het geval zijn wanneer een persoon via reclame, expliciet of impliciet, een volwassene aanmoedigt om zich te prostitueren.

Ook hier is het opzet doorslaggevend: niet elke openbare mededeling over prostitutie of sekswerk vormt automatisch een misdrijf.

Wanneer is er sprake van verzwaard misbruik van prostitutie?

Misbruik van prostitutie wordt zwaarder bestraft wanneer dit wordt gepleegd ten nadele van een volwassene die zich in een kwetsbare situatie bevindt.

Volgens de wet kan deze kwetsbaarheid voortvloeien uit:

• een onwettige of precaire administratieve toestand;

• een precaire sociale situatie;

• leeftijd;

• zwangerschap;

• ziekte;

• een lichamelijk of geestelijk gebrek.

De kwetsbaarheid van de betrokken persoon kan daarom leiden tot aanzienlijk zwaardere straffen.

Wat is het verschil tussen pooierschap en mensenhandel?

Pooierschap en mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting kunnen in de praktijk nauw met elkaar verbonden zijn, maar juridisch gezien vormen ze afzonderlijke misdrijven.

Pooierschap heeft specifiek betrekking op de door de wet omschreven gedragingen in   verband met de prostitutie van een volwassene.

Bij mensenhandel staat de uitbuiting van een persoon centraal, en gelden er andere wettelijke voorwaarden. Afhankelijk van de concrete feiten kan een onderzoek zich richten op één van beide misdrijven of kunnen meerdere strafbare feiten het voorwerp zijn van een gezamenlijk onderzoek.

Wat zijn de mogelijke straffen?

Pooierschap wordt bestraft met een straf van niveau 3. De rechter kan ook een boete opleggen van 200 tot 200.000 euro. In geval van poging kan een aanvullende boete van 200 tot 40.000 euro worden opgelegd. De boete wordt eenmaal per slachtoffer opgelegd.

Reclame voor prostitutie en het openbaar aanzetten tot prostitutie worden bestraft met een straf van niveau 1.

In gevallen van verzwaard misbruik van prostitutie, geldt een straf van niveau 4.

Bovendien kan de rechter onder bepaalde voorwaarden de sluiting bevelen van de inrichting waar de feiten werden gepleegd. Ook kunnen beroepsverboden, de ontzetting uit bepaalde rechten en verbeurdverklaringen worden opgelegd.

Hoe gaan we te werk?

Verdachte

Een onderzoek naar pooierschap of misbruik van prostitutie is vaak niet alleen gebaseerd op verklaringen, maar ook op financiële en digitale gegevens.

Daarom beginnen we met het opstellen van een gedetailleerd beeld van hoe de organisatie te werk ging. Wie stelde de tarieven en arbeidsvoorwaarden vast? Welke afspraken werden er gemaakt? Welke inkomsten werden er ontvangen en op welke basis? Kon de sekswerker zelfstandig beslissingen nemen? En op welke gronden beschouwt het Openbaar Ministerie een bepaald financieel voordeel als abnormaal?

We analyseren contracten, banktransacties, berichten, advertenties en verklaringen van de betrokkenen, en vergelijken deze met de specifieke strafrechtelijke kwalificatie.

Wanneer er tegelijkertijd een onderzoek naar mensenhandel loopt, maken wij een duidelijk juridisch onderscheid tussen de verschillende strafbare feiten en het bewijsmateriaal dat voor elk daarvan vereist is.

Wij bereiden het politieverhoor met u voor, volgen de voortgang van het strafrechtelijk onderzoek en stellen een verdediging op op basis van het volledige dossier.

Slachtoffer

Wanneer iemand financieel wordt uitgebuit, onder druk wordt gezet of wordt verhinderd om uit de prostitutie te stappen, kunnen de gevolgen bijzonder ingrijpend zijn.

Samen bekijken we de feiten die hebben plaatsgevonden en het beschikbare bewijsmateriaal hieromtrent. Berichten, betalingen, afspraken, advertenties en andere elementen kunnen in dit verband van belang blijken te zijn.

Wij ondersteunen u indien u aangifte wilt doen, volgen het strafrechtelijk onderzoek en bekijken samen of een burgerlijke partijstelling aangewezen is. Wanneer de zaak voor de rechter komt, blijven wij u bijstaan.

Veelgestelde vragen over misbruik van prostitutie en pooierschap

Is prostitutie strafbaar in België?

Nee. Vrijwillig sekswerk door een volwassene is op zich niet strafbaar. De wet stelt echter bepaalde vormen van misbruik en uitbuiting wel strafbaar.

Is geld verdienen aan de prostitutie van iemand anders altijd pooierschap?

Niet noodzakelijk. De juridische beoordeling hangt af van de specifieke gedraging. Voor bepaalde vormen van het promoten of vergemakkelijken vereist de wet dat het doel erin bestaat een abnormaal financieel voordeel of enig ander abnormaal voordeel te verkrijgen.

Mag een sekswerker reclame maken voor eigen diensten?

Ja, mits aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. Zo mag een volwassene bijvoorbeeld reclame maken voor zijn of haar eigen seksuele diensten op een onlineplatform of een ander medium dat specifiek voor dat doel is bedoeld.

Wat is verzwaard misbruik van prostitutie?

Dit is het geval wanneer er sprake is van pooierschap, verboden reclame of openbare aanzetting tot prostitutie met betrekking tot een volwassene die zich in een kwetsbare positie bevindt.

Wat is het verschil tussen pooierschap en mensenhandel?

Dit zijn afzonderlijke misdrijven met verschillende bestanddelen. Mensenhandel betreft gedragingen die specifiek gericht zijn op de uitbuiting, terwijl pooierschap meer gericht is op de betrokkenheid bij de prostitie van anderen.  

Is kinderprostitutie toegestaan?

Nee. De regels die gelden voor vrijwillig sekswerk door volwassenen kunnen niet worden uitgebreid naar minderjarigen. Het Strafwetboek kent aparte en aanzienlijk zwaardere strafbare feiten met betrekking tot de seksuele uitbuiting en prostitutie van minderjarigen.

Wat moet ik doen als ik verdacht word van pooierschap?

Win bij voorkeur juridisch advies in vóór een eerste politieverhoor. In dit soort zaken kunnen verklaringen, financiële gegevens, contracten en digitale communicatie van cruciaal belang zijn om te bepalen of aan de wettelijke criteria voor pooierij is voldaan.

‍