Hulpverzuim en schuldig verzuim
Iedereen kan onverwacht in een situatie terechtkomen waarin een ander persoon in groot gevaar verkeert. Onder bepaalde omstandigheden legt het strafrecht een plicht op om te hulp te schieten of hulp te bieden.
Hulpverzuim, in sommige gevallen ook wel schuldig verzuim genoemd, is het strafbaar feit wanneer iemand opzettelijk nalaat om iemand in groot gevaar te hulp te schieten, terwijl hij of zij zich bewust is van die gevaarlijke situatie.
Een zaak waarbij hulp is geweigerd, kan ernstige gevolgen hebben voor alle betrokkenen. Of u nu verdacht wordt van schuldig verzuim of dat u, of een dierbare, het slachtoffer bent van een situatie waarin de noodzakelijke hulp niet is verleend, het is belangrijk om uw juridische positie te laten beoordelen.
Wat houdt schuldig verzuim in?
Volgens het Strafwetboek houdt schuldig verzuim in dat men opzettelijk nalaat hulp te bieden aan een persoon die in groot gevaar verkeert.
Hiervoor is kennis van het gevaar vereist. Deze kennis kan voortkomen uit het feit dat de persoon zelf de gevaarlijke situatie heeft waargenomen, of uit het feit dat de situatie aan hem of haar is beschreven door iemand die om hulp vraagt.
Schuldig verzuim wordt bestraft met een gevangenisstraf van niveau 2.
Een straf van niveau 2 bestaat uit een van de volgende sancties:
1° de gevangenisstraf van zes maanden tot ten hoogste drie jaar
2° de behandeling onder vrijheidsberoving van zes maanden tot ten hoogste twee jaar;
3° de straf onder elektronisch toezicht van een maand tot ten hoogste een jaar;
4° de werkstraf van meer dan honderdtwintig uur tot ten hoogste driehonderd uur;
5° de probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot ten hoogste twee jaar;
6° de veroordeling bij schuldigverklaring.
Het gaat niet om een algemene verplichting om in elke moeilijke of gevaarlijke situatie in te grijpen. De specifieke omstandigheden, het besef van het gevaar en de mogelijkheid om hulp te bieden zijn belangrijke factoren.
Wanneer kan men spreken van schuldig verzuim?
Bij de beoordeling van schuldig verzuim zijn onder andere de volgende factoren van belang:
· Een andere persoon verkeerde in groot gevaar;
· De betrokkene was hiervan op de hoogte;
· De betrokkene heeft het gevaar zelf waargenomen of is er over geïnformeerd;
· Er was sprake van een opzettelijke nalatigheid om hulp of bijstand te verlenen.
De specifieke omstandigheden moeten altijd worden onderzocht. Niet elke situatie waarin iemand nalaat hulp te verlenen, vormt automatisch een strafbaar feit.
Het niet naleven van een bevel tot het verlenen van hulp
Het Strafwetboek stelt het ook strafbaar om een bevel tot het verlenen van hulp niet op te volgen.
Dit kan bijvoorbeeld het volgende omvatten:
· weigeren om hulp te verlenen aan een persoon in nood, terwijl men daartoe wettelijk verplicht is;
· weigering om het van u gevraagde werk, de dienst of de hulp uit te voeren, bijvoorbeeld in geval van een ongeval, oproer, schipbreuk, overstroming, brand of andere ramp;
· Het nalaten om de vereiste hulp te verlenen in bepaalde situaties, zoals een gewapende overval, een daad van vandalisme, een persoon die op heterdaad wordt betrapt, een openbare achtervolging of een gerechtelijke tenuitvoerlegging.
Deze overtreding wordt ook gestraft met een straf van niveau 2.
Hulpverzuim met de dood tot gevolg
Wanneer het schuldig verzuim of het niet naleven van een bevel tothet verlenen van hulp leidt tot de dood van een persoon, zonder dat debetrokkene de intentie had om te doden, is dit strafbaar met een straf vanniveau 3 (d.w.z. een gevangenisstraf van meer dan drie jaar maar niet meer danvijf jaar).
De gevolgen van het niet verlenen van hulp zullen daarom ook eenbelangrijke rol spelen in de strafrechtelijke beoordeling.
In welke omstandigheden is er geen sprake van schuldig verzuim?
De wet voorziet in belangrijke beperkingen op de strafrechtelijke aansprakelijkheid.
Er is geen sprake van een strafbaar feit wanneer het verlenen van hulp, of het uitvoeren van de gevraagde werkzaamheden of diensten, ertoe zou hebben geleid dat de persoon die hulp verleent zichzelf of anderen aan ernstig gevaar zou hebben blootgesteld.
Bovendien is schuldig verzuim niet strafbaar wanneer de persoon het gevaar niet zelf heeft waargenomen en redelijkerwijs kon aannemen dat het verzoek om hulp niet oprecht was of geen gevaar inhield.
De specifieke omstandigheden waaronder de hulp werd aangevraagd, zijn daarom van groot belang.
Juridische bijstand in een zaak betreffende hulpverzuim
Een zaak betreffende schuldig verzuim kan zowel juridisch als feitelijk complex zijn. Vaak hangt alles af van de informatie waarover de betrokkene beschikt, wanneer die informatie beschikbaar kwam en de mogelijkheden die hij of zij heeft om hulp te bieden.
Onder andere de volgende factoren kunnen van bijzonder belang zijn:
· de aard en ernst van het gevaar;
· wat de betreffende persoon zelf heeft waargenomen;
· informatie verstrekt door derden;
· het tijdstip waarop deze informatie beschikbaar kwam;
· de mogelijkheid om effectieve hulp te bieden;
· elk potentieel risico voor de betrokkene of voor derden;
· de gevolgen van een gebrek aan hulp;
· alle medische, technische of andere deskundigenrapporten.
Veelgestelde vragen over het niet verlenen van hulp en grove nalatigheid
Wat is schuldig verzuim?
Schuldig verzuim houdt in dat men opzettelijk nalaat hulp te bieden aan een persoon die in groot gevaar verkeert, terwijl de betrokkene zich bewust is van dit gevaar omdat hij het zelf heeft waargenomen of erover is geïnformeerd.
Wat is de straf voor schuldig verzuim?
Schuldig verzuim is strafbaar met een gevangenisstraf van niveau 2.
Wat gebeurt er als iemand overlijdt omdat er geen hulp is geboden?
Wanneer schuldig verzuim of het niet naleven van een bevel tot hulpverlening de dood tot gevolg heeft, zonder opzet tot doden, is dit strafbaar met een straf van niveau 3.
Ben ik verplicht om in alle gevallen hulp te bieden?
Nee. De wet kent belangrijke uitzonderingen. Zo is er bijvoorbeeld geen sprake van een strafbaar feit wanneer het verlenen van hulp de persoon zelf of anderen aan ernstig gevaar zou blootstellen.
Wat als ik niet wist dat iemand in gevaar was?
Kennis van het gevaar is een cruciale factor bij het beoordelen van schuldig verzuim. Wanneer het gevaar niet persoonlijk is waargenomen en eronder de geldende omstandigheden redelijkerwijs van kan worden uitgegaan dat het verzoek om hulp niet oprecht was of dat er geen gevaar was, biedt de wet een uitzondering op de strafrechtelijke aansprakelijkheid.
Wat is het verschil tussen schuldig verzuim en het niet naleven van een bevel tot het verlenen van hulp?
Schuldig verzuim houdt in dat men opzettelijk nalaat hulp te verlenen aan een persoon in groot gevaar. Het niet naleven van een bevel tot hulpverlening houdt in dat men weigert of opzettelijk nalaat hulp of een dienst te verlenen waartoe men wettelijk verplicht was.
Heb ik als slachtoffer of nabestaande recht op rechtsbijstand?
Ja. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen slachtoffers of hun nabestaanden hun rechten doen gelden in de strafzaak en, indien van toepassing, een schadevergoeding eisen. Een advocaat kan uw juridische positie beoordelen en u gedurende dit proces bijstaan.
Welke rol kan een advocaat spelen als ik verdacht word van schuldigverzuim?
Een advocaat kan de informatie die u had, het moment waarop u daarvan op de hoogte raakte en de mogelijkheden voor u onderzoeken. Ook kan hij of zij het strafdossier analyseren en u bijstaan tijdens verhoren en gedurende de gehele strafprocedure.
Wordt u geconfronteerd met een strafdossier betreffende hulpverzuim, schuldig verzuim of de niet-naleving van een bevel tot hulpverlening? Neem contact op met ons kantoor voor een vertrouwelijk juridisch adviesgesprek.


Experten in het algemeen strafrecht
Kwaliteit, integriteit en menselijkheid. Onze strafrechtadvocaten zijn er voor u.
Veelgestelde vragen over het algemeen strafrecht
Wanneer u wordt geconfronteerd met strafbare feiten, is het niet meer dan normaal dat u vragen heeft. De antwoorden, die bieden wij.
Lees hier alvast een aantal van de meest gestelde vragen en onze antwoorden erop.
Heeft u andere vragen? Aarzel niet om ons te contacteren.
U doet er goed aan zo snel mogelijk een gespecialiseerde strafrechtadvocaat te raadplegen zodra u betrokken bent bij een strafonderzoek, een politieverhoor moet afleggen, gedagvaard bent of slachtoffer bent van een misdrijf. Correct juridisch advies kan een groot verschil maken voor het verdere verloop van uw dossier.
Absoluut. Het is aan te raden om vóór uw verhoor advies in te winnen bij een strafrechtadvocaat. Deze kan u vooraf adviseren over uw rechten, de procedure en de vragen die u kunt verwachten. Onze gespecialiseerde advocaten kunnen u ook bijstaan tijdens het verhoor zodat alles correct verloopt.
Wij werken steeds aan een op voorhand afgesproken uurtarief. De kostprijs hangt af van de aard en de complexiteit van het dossier. Tijdens een eerste gesprek krijgt u een duidelijke toelichting over de erelonen en de te verwachten kosten, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Blog
Gerelateerde artikels

Belgische overheid verplicht om overbevolking in gevangenis van Gent terug te dringen
Op 11 september 2026 deed de rechtbank van eerste aanleg in Gent een historische uitspraak over de overbevolking in de gevangenis van Gent, zo deelt de Orde van Vlaamse Balies mee op haar website. Maar is die uitspraak wel zo historisch? En wat doet Ampersand nog in de strijd tegen de overbevolking in de Belgische gevangenissen? U leest het hier.
%20(1)-3888x2592.jpg)
Wat te doen in geval van fraude met uw bankkaart?
Slachtoffer van fraude of phishing? Vind hier een actieplan en alle anti-fraudenummers van de Belgische banken.
.jpeg)
Hendrik Vandekerckhove stelt overheid in gebreke namens Liga voor Mensenrechten
De Liga voor Mensenrechten heeft besloten om een procedure te starten tegen de Belgische Staat omwille van de ettelijke mensenrechtenschendingen die dagdagelijks plaatsvinden in onze gevangenissen.

Waarom wij ons zorgen maken omtrent politiegeweld
Sinds 2010 stierven minstens (!) 120 mensen als gevolg van politiegeweld. In deze context werkte Hendrik Vandekerckhove mee aan een onderzoek.
%20(1).jpg)
Het nieuw Strafwetboek: bijdrage commentaar InViewLegal
Op 1 september 2026 trad het nieuwe Srafwetboek in wetboek. Bij Ampersand bereidden we ons uitvoerig voor op de inwerkingtreding. Mr. Everaet en Mr. Vandekerckhove schreven bijdrages voor InViewLegal over enkele nieuwe strafbepalingen.
Feedback van onze klanten
Contacteer ons
voor een vertrouwelijk gesprek
2018 Antwerpen
BE 0473.631.204