Gewelddaden
Gewelddaden zijn strafbare feiten waarbij opzettelijk fysieke kracht of macht wordt gebruikt tegen een ander persoon, of waarbij een lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid van een ander wordt toegebracht.
Een strafzaak betreffende geweld kan verstrekkende gevolgen hebben voor alle betrokkenen. Of u nu verdacht wordt van geweldpleging of slachtoffer bent van geweld, het is belangrijk om uw rechten en juridische positie tijdig te laten beoordelen.
Een advocaat gespecialiseerd in het strafrecht kan u adviseren over uw rechten, uw belangen behartigen en u bijstaan tijdens het strafrechtelijk onderzoek en de daaropvolgende rechtszaak.
Wat wordt verstaan onder een gewelddaad?
Het Strafwetboek definieert gewelddaden als opzettelijk gedrag dat bestaat uit:
· het gebruik van fysieke kracht of macht tegen een andere persoon, die uit hun aard de mogelijkheid hebben te resulteren in een lichamelijk letsel, pijn of schade aan de gezondheid; of
· het op welke wijze dan ook veroorzaken van lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid van een ander.
De term ‘slagen en verwondingen', die vaak werd gebruikt in het oude Strafwetboek, is in het huidige Strafwetboek vervangen door het begrip gewelddaden en de verschillende vormen van integriteitsaantasting.
Bij de beoordeling van een gewelddaad moet met name rekening worden gehouden met de aard van de daden, het opzettelijke karakter ervan en de gevolgen voor het slachtoffer.
Integriteitsaantasting van de eerste, tweede en derde graad
De ernst van het lichamelijke letsel of de schade aan de gezondheid bepaalt grotendeels de toepasselijke strafrechtelijke kwalificatie.
Integriteitsaantasting van de eerste graad
Van een integriteitsaantasting van de eerste graad is er sprake wanneer een lichamelijk letsel of gezondheidsschade wordt veroorzaakt die niet onder de tweede of derde graad valt en die niet tot de dood leidt.
Gewelddaden die leiden tot een zwaar lichamelijk letsel, of die geen lichamelijk letsel tot gevolg hebben, worden bestraft met een straf van niveau 1.
Een straf van niveau 1 bestaat uit één van de volgende straffen:
1° de geldboete van 200 euro tot ten hoogste 20.000 euro;
2° de werkstraf van twintig uur tot ten hoogste honderdtwintig uur;
3° de probatiestraf van zes maanden tot ten hoogste twaalf maanden;
4° de verbeurdverklaring, met inbegrip van de verruimde verbeurdverklaring;
5° de geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel;
6° de veroordeling bij schuldigverklaring.
Integriteitsaantasting van de tweede graad
Een integriteitsaantasting van de tweede graad betreft een lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid die onder meer leidt tot een ongeschiktheid om persoonlijk werk te verrichten van maximaal vier maanden of tot een geneeslijk lijkende ziekte die niet meer dan vier maanden ongeschiktheid veroorzaakt.
Gewelddaden die leiden tot een integriteitsaantasting van de tweede graad worden bestraft met een straf van niveau 2.
Een straf van niveau 2 bestaat uit een van de volgende sancties:
1° de gevangenisstraf van zes maanden tot ten hoogste drie jaar
2° de behandeling onder vrijheidsberoving van zes maanden tot ten hoogste twee jaar;
3° de strafonder elektronisch toezicht van een maand tot ten hoogste een jaar;
4° de werkstraf van meer dan honderdtwintig uur tot ten hoogste driehonderd uur;
5° de probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot ten hoogste twee jaar;
6° de veroordeling bij schuldigverklaring.
Integriteitsaantasting van de derde graad
Een integriteitsaantasting van de derde graad betreft een ernstig lichamelijk letsel of ernstige schade aan de gezondheid.
Dit omvat met name:
· een ongeschiktheid om persoonlijk werk te verrichten van meer dan vier maanden;
· een ongeneeslijk lijkende ziekte;
· het volledig verlies van een orgaan of lichaamsfunctie;
· een zware verminking;
· een zwangerschapsverlies.
Gewelddaden met een integriteitsaantasting van de derde graad worden bestraft met een straf van niveau 3 (dat wil zeggen een gevangenisstraf vanmeer dan drie jaar maar niet meer dan vijf jaar).
Gewelddaden met de dood tot gevolg
Wanneer gewelddaden de dood van het slachtoffer tot gevolg hebben, maar de dader niet handelde met de intentie om te doden, is artikel 197 van het Strafwetboek van toepassing.
Gewelddaden die de dood tot gevolg hebben, worden bestraft met een straf van niveau 4 (dat wil zeggen een gevangenisstraf van meer dan vijf jaar, maar niet meer dan tien jaar).
Het onderscheid met doodslag is hier belangrijk. Bij doodslag moet er sprake zijn van de intentie om te doden. Bij gewelddaden die de dood tot gevolg hebben, ontbreekt deze intentie.
Gewelddaden gepleegd met voorbedachtheid
Artikel 198 van het Strafwetboek voorziet in een zwaardere straf wanneer gewelddaden met voorbedachtheid worden gepleegd.
De strafmaat hangt af van de gevolgen van de daden:
Gevolgen van de gewelddaden: Geen lichamelijk letsel of integriteitsaantasting van de eerste graad
Strafniveau: Niveau 2
Gevolgen van de gewelddaden: Integriteitsaantasting van de tweede graad
Strafniveau: Niveau 3
Gevolgen van de gewelddaden: Integriteitsaantasting van de derde graad
Strafniveau: Niveau 4
Gevolgen van de gewelddaden: Dood
Strafniveau: Niveau 5
De vraag of er in een specifiek geval sprake was van voorbedachtheid, moet worden beoordeeld in het licht van de omstandigheden en het bewijsmateriaal.
Intrafamiliaal geweld
Artikel 201 van het Strafwetboek voorziet in een zwaardere straf voor bepaalde gewelddaden die binnen een familie- of relatiecontext worden gepleegd.
Dit omvat met name gewelddaden gepleegd tegen:
· een bloed- of aanverwant in de rechte opgaande of neerdalende lijn;
· een bloed- of aanverwant in de zijlijn tot de derde graad;
· een partner;
· een persoon die een soortgelijke positie binnen het gezin inneemt.
De toepasselijke straf hangt af van de ernst van het toegebrachte lichamelijk letsel of van de vraag of het overlijden het gevolg is van de gepleegde gewelddaad.
Indien het misdrijf in aanwezigheid van een minderjarige is gepleegd, dient de rechter hiermee rekening te houden bij het bepalen van de aard en de ernst van de straf of maatregel.
Onopzettelijke integriteitsaantasting
Niet alle lichamelijke schade die door een ander wordt toegebracht, is noodzakelijkerwijs het gevolg van opzettelijk geweld.
Artikel 217 van het Strafwetboek heeft betrekking op het veroorzaken van een integriteitsaantasting van de eerste, tweede of derde graad door een ernstig gebrek aan zorg of voorzichtigheid.
Deze overtreding wordt bestraft met een straf van niveau 1.
Een straf van niveau 1 bestaat uit één van de volgende straffen:
1° de geldboete van 200 euro tot ten hoogste 20.000 euro;
2° de werkstraf van twintig uur tot ten hoogste honderdtwintig uur;
3° de probatiestraf van zes maanden tot ten hoogste twaalf maanden;
4° de verbeurdverklaring, met inbegrip van de verruimde verbeurdverklaring;
5° de geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel;
Juridische bijstand in zaken die geweld betreffen
Een zaak omtrent geweld vereist een grondige beoordeling van zowelde feiten als de gevolgen daarvan.
Onder andere de volgende elementen kunnen van bijzonder belang zijn:
· de specifieke handelingen die werden gepleegd;
· de intentie waarmee de handelingen werden gepleegd;
· de aard en ernst van de lichamelijke verwondingen;
· medische rapporten en certificaten;
· elke vorm van arbeidsongeschiktheid;
· getuigenverklaringen en ander bewijsmateriaal;
· de relatie tussen de betrokken personen;
· elke vorm van voorbedachten rade;
· de precieze juridische classificatie van de feiten.
Veelgestelde vragen over gewelddaden en slagen en verwondingen
Wat is een gewelddaad?
Gewelddaden zijn opzettelijke gedragingen waarbij fysieke kracht of macht wordt gebruikt tegen een ander persoon, of waarbij die persoon een lichamelijk letsel of schade aan zijn of haar gezondheid wordt toegebracht.
Zijn slagen en verwondingen nog strafbaar?
‘Slagen en verwondingen’ was de gangbare term in het voormalige Strafwetboek. Het huidige Strafwetboek hanteert het begrip 'gewelddaden’ en maakt daarbij een onderscheid tussen integriteitsaantastingen van de eerste, tweede en derde graad.
Wat wordt verstaan onder een integriteitsaantasting van de eerste graad?
Dit betreft een lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid die niet voldoet aan de criteria voor integriteitsaantastingen van de tweede of derde graad en die niet tot de dood leidt.
Wat is een integriteitsaantasting van de tweede graad?
Dit omvat met name een lichamelijk letsel of gezondheidsschade die leidt tot een ongeschiktheid om persoonlijk werk te verrichten van maximaal vier maanden of tot een geneeslijk lijkende ziekte met een dergelijke duur.
Wat is een integriteitsaantasting van de derde graad?
Dit verwijst naar ernstige lichamelijke letsels of ernstige gezondheidsschade, zoals een arbeidsongeschiktheid van meer dan vier maanden, een ongeneeslijklijkende ziekte, het volledig verlies van een orgaan of lichaamsfunctie, een zware verminking of een zwangerschapsverlies.
Wat is de straf voor gewelddaden?
De strafmaat hangt af van de ernst van de gevolgen. Gewelddaden zonder lichamelijk letsel of met een integriteitsaantasting van de eerste graad als gevolg worden bestraft met een straf van niveau 1. Gewelddaden met integriteitsaantastingen van de tweede en derde graad als gevolg worden gestraft met straffen van respectievelijk niveau 2 en 3.
Ingeval er sprake is van voorbedachtheid worden de straffen verzwaard.
Wat gebeurt er als geweld de dood tot gevolg heeft?
Wanneer gewelddaden de dood tot gevolg hebben zonder dat de dader de intentie had om te doden, voorziet artikel 197 in een straf van niveau 4.
Wat wordt bedoeld met gewelddaden die met voorbedachtheid zijn gepleegd?
Bij met voorbedachtheid gepleegde gewelddaden wordt de straf verzwaard. De toepasselijke straf hangt dan af van de ernst van het letsel of de dodelijk afloop.
Wat is intrafamiliaal geweld?
Intrafamiliaal geweld verwijst met name naar gewelddaden die worden gepleegd tegen bepaalde familieleden, partners of personen in een vergelijkbare positie binnen het gezin. Artikel 201 voorziet in een zwaardere straf voor dit soort misdrijven.
Kan ik als slachtoffer van geweld een schadevergoeding eisen?
Dit is mogelijk, afhankelijk van de omstandigheden van de zaak en de geleden schade. Een advocaat kan uw juridische positie beoordelen en u helpen bij het indienen van een burgerlijke partijstelling en het eisen van een schadevergoeding.
Welke rol kan een advocaat spelen als ik verdacht word van geweld?
Een advocaat kan u adviseren over uw rechten, u bijstaan tijdens verhoren, het strafdossier analyseren en de juiste juridische kwalificatie en verdedigingsstrategie voor uw zaak bepalen.
Wordt u geconfronteerd met een strafzaak betreffende gewelddaden, slagen en verwondingen, intrafamiliaal geweld of een lichamelijk letsel? Neem contact op met ons kantoor voor een vertrouwelijk juridisch adviesgesprek.


Experten in het algemeen strafrecht
Kwaliteit, integriteit en menselijkheid. Onze strafrechtadvocaten zijn er voor u.
Veelgestelde vragen over het algemeen strafrecht
Wanneer u wordt geconfronteerd met strafbare feiten, is het niet meer dan normaal dat u vragen heeft. De antwoorden, die bieden wij.
Lees hier alvast een aantal van de meest gestelde vragen en onze antwoorden erop.
Heeft u andere vragen? Aarzel niet om ons te contacteren.
U doet er goed aan zo snel mogelijk een gespecialiseerde strafrechtadvocaat te raadplegen zodra u betrokken bent bij een strafonderzoek, een politieverhoor moet afleggen, gedagvaard bent of slachtoffer bent van een misdrijf. Correct juridisch advies kan een groot verschil maken voor het verdere verloop van uw dossier.
Absoluut. Het is aan te raden om vóór uw verhoor advies in te winnen bij een strafrechtadvocaat. Deze kan u vooraf adviseren over uw rechten, de procedure en de vragen die u kunt verwachten. Onze gespecialiseerde advocaten kunnen u ook bijstaan tijdens het verhoor zodat alles correct verloopt.
Wij werken steeds aan een op voorhand afgesproken uurtarief. De kostprijs hangt af van de aard en de complexiteit van het dossier. Tijdens een eerste gesprek krijgt u een duidelijke toelichting over de erelonen en de te verwachten kosten, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Blog
Gerelateerde artikels

Belgische overheid verplicht om overbevolking in gevangenis van Gent terug te dringen
Op 11 september 2026 deed de rechtbank van eerste aanleg in Gent een historische uitspraak over de overbevolking in de gevangenis van Gent, zo deelt de Orde van Vlaamse Balies mee op haar website. Maar is die uitspraak wel zo historisch? En wat doet Ampersand nog in de strijd tegen de overbevolking in de Belgische gevangenissen? U leest het hier.
%20(1)-3888x2592.jpg)
Wat te doen in geval van fraude met uw bankkaart?
Slachtoffer van fraude of phishing? Vind hier een actieplan en alle anti-fraudenummers van de Belgische banken.
.jpeg)
Hendrik Vandekerckhove stelt overheid in gebreke namens Liga voor Mensenrechten
De Liga voor Mensenrechten heeft besloten om een procedure te starten tegen de Belgische Staat omwille van de ettelijke mensenrechtenschendingen die dagdagelijks plaatsvinden in onze gevangenissen.

Waarom wij ons zorgen maken omtrent politiegeweld
Sinds 2010 stierven minstens (!) 120 mensen als gevolg van politiegeweld. In deze context werkte Hendrik Vandekerckhove mee aan een onderzoek.
%20(1).jpg)
Het nieuw Strafwetboek: bijdrage commentaar InViewLegal
Op 1 september 2026 trad het nieuwe Srafwetboek in wetboek. Bij Ampersand bereidden we ons uitvoerig voor op de inwerkingtreding. Mr. Everaet en Mr. Vandekerckhove schreven bijdrages voor InViewLegal over enkele nieuwe strafbepalingen.
Feedback van onze klanten
Contacteer ons
voor een vertrouwelijk gesprek
2018 Antwerpen
BE 0473.631.204