Afpersing

Afpersing

Artikel 464 van het Strafwetboek: Afpersing is het opzettelijk met behulp van geweld of bedreiging verkrijgen van hetzij een goed, hetzij een ongeoorloofd voordeel.

Wat is afpersing?

Afpersing is een vermogensdelict waarbij iemand door middel van geweld of bedreigingen een onrechtmatig goed of voordeel verkrijgt. De dader handelt daarbij opzettelijk.

In de omgangstaal wordt ook de term „chantage” gebruikt.

Afpersing kan verschillende vormen aannemen. Het kan bijvoorbeeld gaan om het eisen van geld, het dwingen van een persoon om een document te ondertekenen, het verkrijgen van een vermogensvoordeel of sextortion, waarbij een persoon wordt bedreigd met het openbaar maken van intieme beelden.

Niet elke vorm van druk of dreiging vormt echter automatisch afpersing. De concrete omstandigheden van de zaak zijn doorslaggevend. Een advocaat gespecialiseerd in afpersing kan vaststellen of de feiten daadwerkelijk als afpersing kunnen worden aangemerkt en welke strafrechtelijke gevolgen hieraan verbonden zijn.

Drie bestanddelen

Bij afpersing moeten verschillende constitutieve elementen worden onderscheiden. In wezen is het volgende vereist:

·       het verkrijgen vaneen onrechtmatig goed of voordeel;

·       het gebruik vangeweld of dreiging;

·       opzettelijk handelen.

Een onrechtmatig goed of voordeel

Afpersing kan betrekking hebben op verschillende soorten goederen en vermogensvoordelen.

Het kan  gaan om:

·       geld;

·       goederen;

·       schuldbekentenissen;

·       vorderingen;

·       het ondertekenen van documenten;

·       anderevermogensvoordelen.

Het feit dat de dader van mening is zelf recht te hebben op het goed of het voordeel, sluit het bestaan van afpersing niet noodzakelijkerwijs uit.

Geweld of bedreiging in het kader van afpersing

Een essentieel onderdeel van afpersing is het gebruik van geweld of bedreiging.

De bedreiging moet verband houden met het verkrijgen van het goed of het voordeel. Zelfs wanneer meerdere goederen of voordelen worden verkregen, is het niet noodzakelijk dat voor elk afzonderlijk voordeel een afzonderlijke dreiging is geuit.

Een advocaat kan u bijstaan om na te gaan of er wel degelijk sprake is van geweld of bedreiging. Is dit niet aanwezig, dan kan er geen sprake zijn van afpersing.

Opzet bij afpersing

Afpersing vereist tevens opzettelijk handelen. De dader moet met opzet hebben gehandeld: hij moet hebben kunnen voorzien dat bepaalde gevolgen zouden optreden.

Het volstaat dus niet om vast te stellen dat iemand een bepaalde handeling heeft verricht. Het opzet en het besef van de dader kunnen eveneens van belang zijn bij het beoordelen van zijn strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Verschillende soorten afpersing

Een bijzondere vorm van afpersing: sextortion

Een bijzondere vorm van afpersing is sextortion, ook wel seksuele afpersing genoemd.

Bij sextortion kan een slachtoffer bijvoorbeeld onder druk worden gezet om seksueel getinte beelden te maken of bepaalde seksuele handelingen te verrichten. De dader kan vervolgens dreigen eerder verkregen foto’s of video’s te verspreiden als het slachtoffer niet aan nieuwe eisen voldoet.

De dreiging kan bestaan uit het openbaar maken van intieme beelden; het informeren van familieleden of vrienden;....

Sextortion kan zowel minderjarigen als meerderjarigen treffen en kan bijzonder ernstige gevolgen hebben voor de slachtoffers.

Afpersing met het oog op het verkrijgen kernmateriaal

De wetgever bestraft afpersing met het oog op het verkrijgen van kernmateriaal.

Verzwaarde afpersing

Onder bepaalde omstandigheden kan afpersing strenger worden bestraft. De wet voorziet in verschillende omstandigheden die aanleiding kunnen geven tot een zwaardere straf.

Er kan rekening worden gehouden met omstandigheden zoals:

·       het gebruik van een wapen;

·       het toebrengen van slagen en verwondingen;

·       het handelen in groepsverband;

·       het plegen van de feiten ’s nachts;

·       het feit dat het slachtoffer zich in een kwetsbare situatie bevindt of minderjarig is.

Er kunnen ook zwaardere straffen opgelegd worden wanneer de afpersing ten nadele van de werkgever is gepleegd, wanneer deze is gepleegd in het kader van een openbaar ambt of wanneer een voertuig is gebruikt om de vlucht te verzekeren.

Welke straf staat er op afpersing?

Eenvoudige afpersing wordt bestraft met een straf van niveau 3. Zware afpersing wordt bestraft met straffen van niveau 4 tot en met niveau 6.

Wanneer heb ik een advocaat nodig voor afpersing?

Precisie is geboden. Niet elke dreiging, intimidatie of vorm van druk leidt automatisch tot de strafrechtelijke kwalificatie van afpersing.

Er moet worden onderzocht welk voordeel werd geëist of verkregen,  op welke wijze de druk werd uitgeoefend, welk oorzakelijk verband er tussen beiden bestond, het opzet van de dader, …

Wordt uv verdacht van afpersing, wordt u verhoord door de politie, of bent u slachtoffer van afpersing? Het is raadzaam om snel juridisch advies in te winnen.

Veelgestelde vragen over afpersing

Is het dwingen van iemand om een document te ondertekenen afpersing?

Ja, dit kan afpersing zijn wanneer er ook sprake is van dwang of geweld. De handtekening kan dan het op onrechtmatige wijze verkregen voordeel vormen.

Wat gebeurter als de dader recht heeft op het geld of de andere goederen?

Het feit dat de dader mogelijk een recht heeft op het geld of de betreffende goederen, is niet noodzakelijkerwijs voldoende om het bestaan van afpersing uit te sluiten.